🇳🇱 Nederlands : El Irati S.A. werd in 1907 opgericht door ondernemer Domingo Elizondo. Het was voor zijn tijd een bijzonder modern industrieel bedrijf. Hout uit het Irati-bos werd naar Ekai gebracht en in de enorme zagerij verwerkt. Maar men gooide de houtresten niet weg. Zaagsel, schors, takken en andere resten gingen naar ovens. Daaruit produceerde men houtskool en door chemische destillatie onder andere methanol/houtalcohol, aceton, azijnzuur en teer. De chemische fabriek werd rond 1910 in bedrijf genomen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de concurrentie van geïmporteerd hout steeds groter. Vanaf de jaren zestig kreeg het bedrijf financiële problemen. De zagerij en destilleerderij van Ekai bleven uiteindelijk tot 1990 in bedrijf. Daarna raakte het complex verlaten en verviel.
🇬🇧 English : El Irati S.A. was founded in 1907 by entrepreneur Domingo Elizondo. For its time, it was a remarkably modern industrial company. Timber from the Irati Forest was transported to Ekai and processed in the enormous sawmill.
However, the wood waste was not discarded. Sawdust, bark, branches and other residues were burned in ovens and used to produce charcoal. Through chemical distillation, products including methanol (wood alcohol), acetone, acetic acid and tar were also produced. The chemical plant began operating around 1910.
After the Second World War, competition from imported timber increased. From the 1960s onwards, the company experienced financial difficulties. The Ekai sawmill and distillery remained in operation until 1990. After their closure, the industrial complex was abandoned and gradually fell into decay.
